Program Seminarium

Data aktualizacji tej podstrony: 13 październik 2009

Poniżej prezentujemy tematy wykładów, zajęć praktycznych, etc.
Program Seminarium - werjsa do wydruku [plik PDF 37kB]

Zapoznaj się z dodatkowymi ważnymi informacjami!

PrelegentTytuł wystąpienia i streszczenieCzas trwania

Sobota 24 październik 2009

sobota 10:00-10:30

prof. dr hab. Andrzej Pigulski
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Przyszłość wizualnych obserwacji gwiazd zmiennych" (wykład)

Streszczenie:
Wizualne obserwacje gwiazd zmiennych mają swoją bardzo długą i bogatą historię. Mimo niewielkiej dokładności, ich wartość naukowa doceniana jest przez wielu badaczy, czego dowodzi choćby stopień wykorzystania w publikacjach danych zgromadzonych w bazie danych AAVSO. Działające obecnie i planowane programy monitorowania zmienności całego nieba oraz rozwój technik cyfrowych zmuszają jednak do zadania pytania, czy obserwacje wizualne gwiazd zmiennych nadal warto prowadzić. W swoim wykładzie postaram się przedyskutować ten problem i wskazać przykłady zmienności, dla których obserwacje wizualne wnieść mogą najwięcej.
30 minut
sobota 10:30-11:15

Jerzy Speil
(astronom amator)
Tytuł: "34 lata wizualnych obserwacji gwiazd zmiennych." (wykład)

Streszczenie:
Jak zacząłem obserwacje gwiazd zmiennych. Współpraca z astronomami wrocławskimi, z AAVSO i CAS (Czeskie Towarzystwo Astronomiczne). Cele tych obserwacji i ciekawsze wyniki wieloletniego śledzenia zmian jasności gwiazd zmiennych..
45 minut
przerwa na kawę
sobota 11:30-12:00

dr Ewa Niemczura
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Gwiazdy wybuchowe - dlaczego warto je obserwować" (wykład)

Streszczenie:
Co to są gwiazdy wybuchowe? Czy łatwo je obserwować? Czy amatorskie obserwacje tych obiektów są potrzebne? W trakcie wykładu przedstawiona zostanie klasyfikacja i charakterystyka gwiazd wybuchowych oraz omówione będą przyczyny gwałtownych zmian jasności tych obiektów. Postaramy się też odpowiedzieć na pytania jak i dlaczego warto prowadzić amatorskie obserwacje gwiazd wybuchowych.
30 minut
sobota 12:00-12:30

dr Grzegorz Kopacki
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Gwiazdy zmienne w gromadach kulistych." (wykład)

Streszczenie:
Gromady kuliste wraz z występującymi w nich gwiazdami zmiennymi stanowią podstawowe obiekty służące do badania powstania i wczesnej ewolucji Galaktyki. Na wykładzie omówione zostaną właściwości gromad kulistych oraz typy znajdowanych w nich gwiazd pulsujących, przede wszystkim cefeid II populacji, gwiazd typu RR Lyrae i SX Phoenicis. Przedstawione zostaną wyniki analizy uzyskanych w Białkowie obserwacji kilku gromad kulistych. Opisana zostanie również tzw. metoda odejmowania obrazów doskonale nadająca się do redukcji fotometrycznych gęstych pól gwiazdowych. Na koniec podany zostanie przykład owocnych amatorskich obserwacji gwiazd zmiennych w gromadach kulistych za pomocą kamery CCD.
30 minut
sobota 12:30-13:15

mgr Dominik Drobek
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Obserwacje gwiazd zmiennych w gromadach otwartych." (wykład)

Streszczenie:
W czasie seminarium omówione zostaną podstawowe właściwości fizyczne gwiazd zmiennych spotykanych w gromadach otwartych, z naciskiem na gwiazdy będące przedmiotem zainteresowania wrocławskich astrofizyków. Przedstawione zostaną podstawowe informacje dotyczące gromad otwartych, ich powstawania i ewolucji. Seminarium zilustrowane będzie przykładami gwiazd zmiennych badanych w obserwatorium w Białkowie, z krótkim omówieniem technik obserwacyjnych.
45 minut
przerwa na kawę
sobota 13:45-14:30

dr Sylwester Kołomański
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Jak zmierzyć ciemność?" (wykład)

Streszczenie:
Zanieczyszczenie światłem jest poważnym problemem dla astronomii obserwacyjnej. Sztuczne światło rozproszone w atmosferze utrudnia, a czasem wręcz uniemożliwia profesjonalne i amatorskie obserwacje nieba. Wybór odpowiedniego miejsca do prowadzenia obserwacji ma więc duże znaczenie dla komfortu obserwowania i jakości otrzymanych wyników. Na wykładzie przedstawionych zostanie kilka metod oceny jasności nocnego nieba. Metody te z powodzeniem mogą być i są stosowane przez astronomów-amatorów. W części praktycznej będziemy próbować ocenić jakość nieba nad Białkowem korzystając z przedstawionych na wykładzie metod.
45 minut
sobota 14:30-15:00

mgr Artur Narwid
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Masowe przeglądy nieba, a gwiazdy zmienne" (wykład)

Streszczenie:
Wyniki masowych przeglądów nieba ukierunkowanych na długotrwałe fotometryczne monitorowanie wybranych obszarów gwiazdowych, stanowią doskonały materiał do poszukiwania i badania gwiazd zmiennych. Obecnie dostępnych jest kilka baz danych zawierających krzywe blasku milionów gwiazd. Bazy te są stale rozwijane i uzupełniane nowymi obserwacjami. Wśród nich największe to bazy danych MACHO, OGLE, MOA, AGAPE, EROS czy ASAS. Drążenie w tych swego rodzaju kopalniach informacji daje niebywałą okazję odkrywania ciekawych obiektów w ilościach nierzadko idących w setki lub tysiące przypadków.
30 minut
sobota 15:00-15:45

Marian Legutko
(astronom amator)
Tytuł: "Historia obserwacji gwiazd zmiennych" (wykład)

Streszczenie:
Gwiazdy "nowe", nie widziane nigdy wcześniej, pojawiały się na niebie wielokrotnie. Wiele starożytnych i średniowiecznych kronik zawiera opisy takich "gwiazd-gości", z których część to rzeczywiste gwiazdy, jakie niespodziewanie stały się dostrzegalne okiem nieuzbrojonym. Jednak naukowe obserwacje gwiazd zmieniających w sposób widomy swój blask mają początek gdzieś w XVII/XVIII stuleciu. Wiążą się z nimi takie postaci jak m.in. Fabricius, Jan Heweliusz czy John Goodricke. To gdański browarnik jako jeden z pierwszych obserwował zmiany jasności gwiazdy omikron Wieloryba i to jemu czasem przypisuje się nadanie jej nazwy Mira ("Cudowna"). John Goodricke z kolei zasłynął z dokładnego określenia okresów zmienności delty Cefeusza oraz Algola, w przypadku którego wysunął nawet - poprawną, jak się później okazało - teorię objaśniającą zmiany blasku tej gwiazdy. W XIX wieku Friedrich Argelander zaproponował stosowaną, po pewnych modyfikacjach, do dziś metodę wizualnych ocen zmian blasku gwiazd. W 1911 roku zaś powstała największa na świecie organizacja gromadząca wyniki amatorskich i profesjonalnych obserwacji gwiazd zmiennych, American Association of Variable Star Observers (AAVSO). Podczas wykładu omówiona zostanie historia obserwacji i badań gwiazd zmieniających swoją jasność. Od zapisów pojawień się na niebie gwiazd "nowych" w starożytnych kronikach po wiek XX.
45 minut
obiad i czas wolny - przeczytaj ważne informacje nt. obiadu itp.!
sobota 20:00-21:00

dr Sylwester Kołomański
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Jak zmierzyć ciemność?" (warsztaty)

Streszczenie:
W części praktycznej będziemy próbować ocenić jakość nieba nad Białkowem korzystając z przedstawionych na wykładzie metod.
60 minut
Po warsztatach ognisko (całkiem niewykluczone, że tym razem zamiast gitary będzie nam towarzyszyć australijskie didgeridoo), a potem/w trakcie obserwacje gwiazd indywidualne oraz przy użyciu 60-cm teleskopu Obserwatorium Astronomicznego we Wrocławiu. Obserwacje poprowadzi dr Marek Stęślicki

Niedziela 25 październik 2009

niedziela 10:00-11:45

dr Marek Stęślicki
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Opracowanie obserwacji CCD." (wykład i warsztaty)

Streszczenie:
Na warsztatach zostaną przedstawione ogólnodostępne (darmowe) programy pozwalające na opracowanie obserwacji nocnego nieba (obrazów typu fits, raw itp.). Przedstawione zostaną sposoby kalibracji obserwacji - uwzględnienie dark-u bias-u i flatfield-u, oraz metody wyznaczania jasności obserwowanych obiektów na skalibrowanych obrazach.
105 minut
przerwa na kawę
niedziela 12:30-13:15

dr Tomasz Mrozek
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Aktywne Słońce: dlaczego, jak, po co?" (wykład)

Streszczenie:
Krótka podróż od wnętrza Słońca do powierzchni Ziemi. Po drodze opowiem o źródłach aktywności Słońca. Poświęcę kilka zdań na opis przejawów aktywności i ich współczesnych obserwacjach. Opowiem o plamach, rozbłyskach i CME. Następnie zajmę się związkami Słońce-Ziemia. Przedstawię niedawno odkryty mechanizm powstawania zórz polarnych, zagrożeniach jakie niesie silna aktywność Słońca i związkiem jaki ma ona z ziemskim klimatem.
45 minut
niedziela 13:15-14:00

dr Joanna Molenda-Żakowicz
(zawodowy astronom)
Tytuł: "Zmienność gwiazd typu słonecznego." (wykład)

Streszczenie:
Na wykładzie pani doktor przedstawi gwiazdy podobne do Słońca. Wyjaśni, co to znaczy że gwiazda jest do Słońca "podobna", przedstawi schemat budowy takiej gwiazdy, oraz jej własności fizyczne. Następnie omówi rodzaj zmienności, jaki w tego rodzaju gwiazdach jest obserwowany. Pokaże również wyniki astrofizycznej analizy sejsmicznej obserwacji amatorskich dotyczących gwiazd wykazujących zmienność typu słonecznego. Na koniec wyjaśni dlaczego gwiazdy te właśnie teraz znalazły się w centrum zainteresowań astronomów.
45 minut
przerwa na kawę + dyskusja panelowa "Porady dla obserwatorów gwiazd zmiennych" – Jerzy Speil
niedziela 14:30-15:15

mgr Grzegorz Żakowicz & uczniowie
(nauczyciel fizyki)
Tytuł: "Szkolne warsztaty astronomiczne." (wykład)

Streszczenie:
Na wykładzie zostanie przedstawiona idea Szkolnych Warsztatów Astronomicznych oraz przegląd dotychczasowej działalności SWA (od pierwszej do ostatniej edycji). Część wykładu poprowadzą uczniowie - uczestnicy SWA.
45 minut
niedziela 15:15-16:00

Marcin Betlej
(astronom amator)
Tytuł: "Relacyjne systemy baz danych w komputerze astronoma amatora." (dyskusja panelowa)

Streszczenie:
Celem dyskusji jest pokazanie relacyjnego systemu baz danych od środka i wykorzystanie go do przechowywania wyników obserwacji. Autor zachęca do wspólnej rozmowy na temat sposobów przechowywania wyników obserwacji w wybranym systemie baz danych.
45 minut
niedziela 16:00-16:30

Marian Legutko
(astronom amator)
Tytuł: "PTMA O/Gliwice wczoraj i dziś" (wykład)

Streszczenie:
W roku 2009, ogłoszonym Międzynarodowym Rokiem Astronomii, mija równo 60 lat od powstania Oddziału Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii w Gliwicach. W czasie tych kilku dziesięcioleci Oddział przeżywał zarówno lepsze jak i gorsze chwile. Ale cały czas funkcjonował i wszystko wskazuje na to, że będzie funkcjonować jeszcze przez wiele kolejnych lat. Podczas prezentacji pokrótce omówiona zostanie historia Oddziału PTMA w Gliwicach, ale przede wszystkim przedstawione będą obecne przedsięwzięcia i plany na przyszłość.
30 minut
niedziela 17:00 koniec seminarium